• emo.gr
  • Χρονογράφημα
  • Σχετίζεται η Black Friday με την αγοραπωλησία δούλων;
Σχετίζεται η Black Friday με την αγοραπωλησία δούλων;

Black Friday or Buy Nothing Day? Ντου ή ντούκου;

Παραδοσιακά στην ελληνική επικράτεια σε μαύρο υπήρχε η νύχτα στα βουνά, μαύρη σαν καλιακούδα.

Σε Μαύρη Παρασκευή δεν είχαμε κάτι, μια χαρά ήταν όλες οι Παρασκευές ενόψει weekend.

Κάναμε λοιπόν εισαγωγή το θεσμό, αλλά όχι άκριτα: τον προσαρμόσαμε. Τον κάναμε τριήμερο εκπτώσεων.

Όπου τι είναι τελικά η Μαύρη Παρασκευή;

Ας το πάρουμε ανάποδα: Τι δεν είναι αυτή η μέρα και τι δεν κάνουμε εκείνη τη μέρα:

-Δεν είναι η ημέρα που λήγουν στο Taxis προθεσμίες για φόρους, χαράτσια και λοιπές επιβαρύνσεις

-Δεν είναι η μέρα που η Τζούλια ανακάλυψε το περιβόητο τριολέ.

-Δεν είναι απαραίτητο να έχεις φάει γαλοπούλα την προηγούμενη

Ο Έλλην έχει επαναστατική κράση και οπτική. Δεν θα πάει στα μαγαζιά, αφού του το λένε όλοι. Κάποιο λάκκο έχει η φάβα: δεν είναι “αμερικανάκι”. Θα ξεστοκάρουν καταλαβαίνει, όπως στις λαϊκές μετά τις 14:00.

Και ο Έλλην είναι χλιδάτος. Όλοι οι καρμίρηδες που βγήκαν σεργιάνι στην κρίση θα μαζευτούν. Θα ξανάρθουν οι “εμίρηδες”.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, Black Friday ονομάζεται η επομένη της Ημέρας των Ευχαριστιών, που συμπίπτει με την τέταρτη Παρασκευή του Νοεμβρίου και σηματοδοτεί την έναρξη της χριστουγεννιάτικης εμπορικής περιόδου, μιας καταναλωτικής φρενίτιδας ενόψει των εορτών.

Οι καταναλωτές έχουν τέσσερις μέρες για να κάνουν τις αγορές τους σε προσιτές τιμές. Σε πολλές περιπτώσεις παρατηρούνται φαινόμενα μανίας και υστερίας, κυρίως στους καταναλωτές χαμηλής αγοραστικής δύναμης, που διεκδικούν μία δελεαστική «προσφορά» ή συνωστίζονται στις εισόδους των καταστημάτων, ώστε με το άνοιγμά τους να διεκδικήσουν τις προσφορές “το αφεντικό τρελάθηκε”. Οι διαπληκτισμοί και τα ποδοπατήματα βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη.

Τα καταστήματα ανοίγουν παραδοσιακά στις 6 το πρωί και παραμένουν ανοιχτά μέχρι αργά το βράδυ. Τα τελευταία χρόνια, όμως, για να προλάβουν τον ανταγωνισμό και το χρόνο πολλές αλυσίδες ανοίγουν νωρίτερα και κάποιες άλλες αμέσως μετά τα μεσάνυχτα. Η εισβολή του μανιασμένου πλήθους, που περιμένει επί ώρες στην ουρά για το άνοιγμα των καταστημάτων, είναι ένα κλασικό θέμα των δελτίων ειδήσεων.

Ο αντίλογος στην καταναλωτική μανία της Μαύρης Παρασκευής έρχεται από τους ακτιβιστές, που συσπειρώνονται κάτω από τη σημαία της Ημέρας Αγοραστικής Αποχής (Buy Nothing Day). Με διάφορα χάπενινγκ έξω από τα πολυκαταστήματα και τα εμπορικά κέντρα, προμοτάρουν τα αντικαταναλωτικά και οικολογικά μηνύματά τους, κάτι που δεν ενθουσιάζει τους καταστηματάρχες.

Εκτός από το ντου στα μαγαζιά υπάρχει και το ντούκου.

Η προέλευση του όρου «Μαύρη Παρασκευή» (Black Friday »)

Οι ερμηνείες που έχουν προταθεί για την προέλευση της ονομασίας είναι πολλές. Μάλλον ισχύει αυτό που πρότεινε η αμερικανική εφημερίδα «Philadelphia Inquirer» στο φύλλο τής 28ης Νοεμβρίου 1981. Τη δεκαετία του ‘50, όταν οι εγγραφές στα λογιστικά βιβλία ήταν χειρόγραφες, οι λογιστές σημείωναν με κόκκινο μελάνι τη χασούρα και με μαύρο τα κέρδη, που για τα εμπορικά μαγαζιά της εποχής εκείνης ξεκινούσαν από αυτή τη μέρα και συνεχίζονταν μέχρι τα Χριστούγεννα.

Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, ο όρος «Μαύρη Παρασκευή» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τροχονόμους στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ, προκειμένου να περιγράψουν τη μεγάλη κίνηση που είχε στους δρόμους εκείνη την ημέρα και τον συνακόλουθο φόρτο εργασίας για τους ίδιους, λόγω των εκπτώσεων και της έναρξης της χριστουγεννιάτικης περιόδου.

Μία νεώτερη ερμηνεία που κυκλοφόρησε μέσω διαδικτύου το 2013, θέλει την ημέρα αυτή να γίνονταν αγοραπωλησίες δούλων σε χαμηλές τιμές, λόγω λήξης της περιόδου της συγκομιδής καλαμποκιού και των λοιπών καρπών, όταν δηλαδή στην Αμερική ίσχυε ακόμη ο θεσμός της δουλείας, πριν από τον Εμφύλιο Πόλεμο.

Η άποψη αυτή καταρρίφθηκε σχεδόν αμέσως από τους ιστορικούς. Δε συνδέεται άρα η Black Friday με το απάνθρωπο δουλεμπόριο.

Πάντως αξίζει να σημειωθεί πως η πρώτη φορά που διατυπώθηκε άποψη για την προέλευση της ονομασίας ήταν στο περιοδικό «Factory Management and Maintenance» το Νοέμβριο του 1951. Αναφερόταν στην πρακτική των υπαλλήλων να κάνουν κοπάνα από την εργασία τους την Παρασκευή μετά την Ημέρα των Ευχαριστιών, προφασιζόμενοι ασθένεια, προκειμένου να απολαύσουν την τετραήμερη αργία.

Πρόκειται δηλαδή για ένα έθιμο με νεοελληνικές ρίζες, δίχως καμία αμφιβολία.

*Απαγορεύεται η αναδημοσίευση των άρθρων του emo.gr. Όποια ιστοσελίδα επιθυμεί να αναπαράγει το περιεχόμενο των άρθρων, μπορεί να βάλει μόνο τις δύο πρώτες παραγράφους και έπειτα ενεργό link με τη συνέχεια τους.  

 


#emo attacks
  • Στο εορταστικό πνεύμα των ημερών: μπουνιές στο Μετρό στο Σύνταγμα, για το ποιος θα πρωτομπεί στο συρμό της γραμμής 3, που είχε καθυστέρηση
  • 120 κατασκευαστές ανασυγκρότησης της μεγάλης προοδευτικής παράταξης συνιστούν ΣΥΡΙΖΑ: αυτοί ξέρουν
  • Σε ένα παράλληλο σύμπαν, η Κυβέρνηση θα απαντούσε με Νίκο Μπελογιάννη, στον ΓΑΠ του ΣΥΡΙΖΑ
  • Εμείς γιαβάς-γιαβάς, αυτοί χαβάς-χαβάς, αποτέλεσμα νέο ρεκόρ ελληνοτουρκικών δηλώσεων & ανακοινώσεων