• emo.gr
  • Ιστορία
  • Κανέλλος Δεληγιάννης, ο καλός κοτζαμπάσης, που τσακωνόταν με τον Κολοκοτρώνη
Κανέλλος Δεληγιάννης, ο καλός κοτζαμπάσης, που τσακωνόταν με τον Κολοκοτρώνη

Τα επαναστατικά χρόνια είναι αδύνατον να τα μελετήσει κανείς, αν δεν αντιληφθεί τη δυναμική των συγκρούσεων προκρίτων και στρατιωτικών ηγετών, το ρόλο των νεοφερμένων με δυτικές επιρροές πολιτικών, καθώς και την παραλίγο ολέθρια για τον Αγώνα εμφύλια σύρραξη μεταξύ Ρουμελιωτών και Πελοποννησίων

Αγωνιστής του 1821, πολιτικός αλλά και συγγραφέας. Γεννήθηκε το 1780 στα Λαγκάδια της Γορτυνίας, ήταν ο πέμπτος γιος του Ιωάννη Μωρόγιαννη.και ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στη Δημητσάνα και στην Κωνσταντινούπολη.

Έγινε προεστός μετά τον αποκεφαλισμό του πατέρα του από τους Τούρκους. Ήταν αδελφός του Προέδρου της Γερουσίας στην περίοδο του Όθωνα Αναγνώστη Δεληγιάννη.

Στον κατά­λογο  των Φιλικών του Αρχείου Σέκερη, αναγράφεται ότι ο Κανέλλος Παπαγιαννόπουλος (Δεληγιάννης) μυήθηκε στην Τριπολιτσά από τον Παναγιώτη Αρβάλη στις 10 Σεπτεμβρίου 1819. Στη συνέχεια από τον ίδιο, μυή­θηκαν οι αδερφοί του Δημήτριος και Κωνσταντίνος.

Το Φεβρουάριο του 1821 έγινε η ιστορική συνάντηση στα Λαγκάδια με τον Παπαφλέσσα, με τον οποίο διαφώνησε για τη δυ­νατότητα άμεσης έναρξης του Αγώ­να.

Παρά ταύτα, αλλάζει άποψη και στις 23 Μαρτίου μαζί με τους αδερφούς του και με τους Πλαπουταίους κήρυξε την Επανάσταση στη Γορτυνία και πολιόρκησε τους Τούρκους στην Καρύταινα.

Στις 7 Απριλίου 1821 συμμετέχει στη συγκρότηση ενός εκ των πρώτων επαναστατικών στρατοπέδων, στην Πιάνα (φωτό κάτω), ενώ τον ίδιο μήνα παίρνει την κρίσιμη απόφαση να εξοντωθούν οι μουσουλμάνοι των Λαγκαδίων, προκειμένου να αποκλειστεί κάθε δυνατότητα συνδιαλλαγής με τους Τούρκους. Αναλαμβάνει την εφορεία της Καρύταινας και παραδίδει την αρχηγία του στρατοπέδου στο Θεόδωρο Κολοκοτρώνη.

piana

Πρωταγωνιστεί στην πολιορκία, κατάληψη και σφαγή της Τριπολιτσάς, απελευθερώνεται ο αδελφός του Θεόδωρος, που ήταν όμηρος των Τούρκων, αλλά πεθαίνει μετά από λίγο από τις απίστευτες κακουχίες που υπέστη κατά την φυλάκισή του.

Στην Πρώτη Εθνοσυνέλευση εκλέγεται μέλος του εκτελεστικού και το Μάρτιο του 1822 παίρνει μέρος στην πολιορκία του κάστρου της Πάτρας και ένα μήνα αργότερα εκστρατεύει στη Δυτική Ελλάδα όπου λαμβάνει μέρος στην ήττα της μάχης του Πέτα (2 Ιουνίου).

Ονομάζεται από την Προσωρινή Διοίκηση  Στρατηγός  (17 Μαΐου 1822) και αναλαμβάνει την εκστρατεία στη Στερεά Ελλάδα, όπου επιδεικνύει ιδιαίτερες ικανότητες.

Στη διάρκεια της Επανάστασης, ο Δεληγιάννης συγκρούστηκε με τους Κολοκοτρωναίους – οι οποίοι προεπαναστατικά υπήρξαν «κάποι», ήτοι προσέφεραν στρατιωτικές υπηρεσίες στην οικογένεια των Δεληγιάννηδων έναντι αμοιβής. Η αιτία ήταν η ανάδειξη του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη ως του κορυφαίου στρατιωτικού ηγέτη του Αγώνα.

Οι πολιτικές σχέσεις  των Δεληγιανναίων με τους Κολοκοτρωναίους, ιδιαίτερα κατά τους εμφύλιους πολέμους χαρακτηρίστηκαν από έντονη αστάθεια.

Στην πορεία, ο Κανέλλος Δεληγιάννης συναίνεσε στην ανάθεση ηγετικού στρατιωτικού ρόλου στον Κολοκοτρώνη, μάλιστα το Μάιο του 1823 σε μια απόπειρα σύναψης συμμαχίας μεταξύ των δύο ισχυρών οικογενειών αρραβωνιάζει την κόρη του με τον μικρό γιο του Θ. Κολοκοτρώνη, Κολίνο, όμως ο λιγότερο διαλλακτικός αδελφός του Αναγνώστης ήταν φανατικά αντίθετος.

Διετέλεσε πληρεξούσιος στη Β’ Εθνοσυνέλευση του Άστρους εκπροσωπώντας τους στρατιωτικούς, όπως και στη Τρίτη– Επίδαυρος 1826 και Τροιζήνα 1827 – καθώς και στην Α’ εν Αθήναις Εθνοσυνέλευση, μετά την αλλαγή του πολιτεύματος το 1843-1844.

Στράφηκε κατά των «φράγκων»  πολιτικών που ήρθαν στην Ελλάδα μετά την έκρηξη της Επανάστασης για να αναλάβουν ηγετικούς ρόλους.

Επίσης, εναντιώθηκε εξαρχής στον ηγετικό ρόλο του Δημήτριου Υψηλάντη, τον οποίο θεωρούσε υπεύθυνο και, για την άφιξη εκείνων.

Επιπλέον διαμαρτυρήθηκε έντονα για την ανάληψη της προεδρίας του Βουλευτικού από τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο τον Ιούλιο του 1823. Μετά το 1824 συμμάχησε με τον Ιωάννη Κωλέττη και εντάχθηκε στο «γαλλικό» κόμμα.

Αποσύρθηκε από την πολεμική δράση μετά την ήττα των Πελοποννησίων στο δεύτερο εμφύλιο. Μάλιστα,  συνελήφθη από την κυβέρνηση Κουντουριώτη, όπως και ο Κολοκοτρώνης, και κρατήθηκε στη Μονή του Προφήτη Ηλία της Ύδρας.

Παρά τις αντιρρήσεις του Κουντουριώτη, ελευθερώθηκε με την αμνηστία που δόθηκε το Μάιο του 1825, όταν  ο Ιμπραήμ πασάς απειλούσε την Πελοπόννησο. Ήταν ανάμεσα σε εκείνους που υπέγραψαν την «πράξη υποτέλειας» προς την Αγγλία το καλοκαίρι του 1825. Το 1827, κατά την Γ’ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας, συγκρούστηκε με τους Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και Γεώργιο Κουντουριώτη για το θέμα της διανομής των εθνικών γαιών.

Μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους παρέμεινε στο «γαλλικό» κόμμα και αναμίχθηκε στην πολιτική ζωή. Κατά τη δίκη του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στο Ναύπλιο, υπήρξε βοηθός του Σκώτου εισαγγελέα Εδουάρδου Μάσσον στη  διεξαγωγή των ανακρίσεων εναντίον του Γέρου του Μοριά κατά την περίοδο της Αντιβασιλείας, το 1834, όταν ο τελευταίος κατηγορήθηκε για συνωμοσία του ρωσικού κόμματος κατά του Όθωνα.

Η ειρωνεία είναι ότι και ο ίδιος ο Κανέλλος Δεληγιάννης φαίνεται πως προσχώρησε στο «ρωσικό» κόμμα για κάποιο διάστημα.

Στις εκλογές που ακολούθησαν την ψήφιση του Συντάγματος του 1844, το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς, συμμάχησε εκλογικά στη Γορτυνία με το Γενναίο Κολοκοτρώνη και το Δημήτριο Πλαπούτα, αφού άφησε πίσω τις διαμάχες τους από την περίοδο της Επανάστασης. Βρήκαν μάλιστα τους οπαδούς τους ανάμεσα στο φτωχό αγροτικό πληθυσμό, καταφερόμενοι κατά των «Φράγκων» και των «φραγκοφορεμένων».

Το Δεκέμβριο του 1844, μετά την επικράτηση του «γαλλικού» κόμματος στις βουλευτικές εκλογές που προηγήθηκαν, και την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Ιωάννη Κωλέττη, ο Κανέλλος Δεληγιάννης εκλέχθηκε πρόεδρος της Βουλής στις 20 Δεκεμβρίου 1844, διαδεχόμενος τον προσωρινό πρόεδρο Νικηταρά. Η θητεία του έληξε ένα χρόνο αργότερα στις 31 Οκτωβρίου 1845.

Τα Απομνημονεύματά του, προσπαθεί να αποκαταστήσει την τιμή της οικογένειάς του, όπως και της κοινωνικής ομάδας των προυχόντων της Πελοποννήσου στην οποία ανήκε.

Αυτό το έκανε στρεφόμενος κατά των στρατιωτικών αρχηγών και ιδίως του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη καθώς και κατά των σπουδαγμένων στην Εσπερία πολιτικών.

Τα Απομνημονεύματα  άρχισε να τα γράφει σε ηλικία 74 χρονών, το 1854. Τα χειρόγραφα παρέμειναν ανέκδοτα μέχρι το 1957, όταν εκδόθηκαν σε τρεις τόμους.

Ο Κανέλλος Δεληγιάννης μετά την εγκατάσταση της βασιλείας στο ελληνικό κράτος διετέλεσε συνταγματάρχης – ακόλουθος, Νομοεπιθεωρητής Μεσσηνίας και συνταξιοδοτήθηκε με τον τίτλο του Αντιστράτηγου.

Το 1859 το Ελληνικό κράτος αποφασίζει να του χορηγήσει ένα είδος σύνταξης ως αναγνώριση για την συνολική προσφορά του στο αγώνα της Ανεξαρτησίας. Πέθανε στην Αθήνα το 1862 σε ηλικία 82 ετών.  

ΥΓ: Τα επαναστατικά χρόνια είναι αδύνατον να τα μελετήσει κανείς, αν δεν αντιληφθεί τη δυναμική των συγκρούσεων προκρίτων και στρατιωτικών ηγετών, το ρόλο των νεοφερμένων με δυτικές επιρροές πολιτικών και κυρίως την παραλίγο ολέθρια για τον Αγώνα εμφύλια σύρραξη μεταξύ Ρουμελιωτών και Πελοποννησίων.

Ο Κανέλλος Δεληγιάννης δεν είναι η πιο αντιπροσωπευτική μορφή προκρίτου, καθώς υπήρξε και πρωτεργάτης της επανάστασης, αλλά και διαλλακτικότερος από όλους.

Μετά την επανάσταση και υπό ξένο Μονάρχη, τα εμφύλια πολιτικά πάθη συσσωματώθηκαν στα τρία κόμματα της εποχής: αγγλικόν, γαλλικόν και ρωσικόν…

 

 


#emo attacks
  • Και σκληρή πόρτα στον τουρισμό και κερνάμε και νοσηλεία άμα κάτσει η στραβή: θα γίνουμε υπερδύναμη και δεν θα το καταλάβουμε
  • Τζακ ποτ στο Τζόκερ στην Ελλάδα, σκηνές από το Τζόκερ στις ΗΠΑ
  • Με τόσο Neflix στην πανδημία, όλη η Ελλάδα ξέρει τι σημαίνει δολοφονία federal agent
  • Υδροξυχλωροκίνη, ρεμδεσιβίρη, αλλά ο Έλληνας τρέμει το φάσμα του μπατίρη