Είναι ένα γεγονός ιστορικό το οποίο συνέβη μετά την οριστική κατάληψη του Σουλίου από τα στρατεύματα του Αλή πασά, τον Δεκέμβριο του 1803, και μετά την αποχώρηση των Σουλιωτών από τα μέρη τους, κατά τα συμφωνηθέντα και υπογραφέντα μεταξύ του Αλή πασά και των Σουλιωτών στις 12 Δεκεμβρίου 1803.

Στις 18 Δεκεμβρίου του 1803, στην κορυφή του όρους Ζάλογγο εξελίχθηκαν γεγονότα τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα μια ομάδα περήφανων Σουλιωτισσών με τα παιδιά τους να αποφασίσουν να πεθάνουν ελεύθερες παρά να πέσουν στα χέρια των Τουρκαλβανών.

Έτσι, προτίμησαν, με μία πράξη αυτοθυσίας, αντί να ατιμαστούν από τον αιώνιο εχθρό τους, να πέσουν από την άκρη του γκρεμού «εν χορώ» και τραγουδώντας. Μάρτυρας του γεγονότος ο Σουλεϊμάν αγάς, Αλβανός αξιωματικός, περίλυπος μάρτυρας αυτής της  τραγωδίας.

Η είδηση του ιστορικού γεγονότος έτρεξε πάρα πολύ γρήγορα για τα δεδομένα της εποχής παντού. Στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα , αλλά και στην Ευρώπη. Η είδηση κυριαρχεί στους Φιλέλληνες στην Ευρώπη. Μεγάλη συγκίνηση και θαυμασμός.

Σήμερα ένα επιβλητικό μνημείο μήκους 18 μέτρων και ύψους 13 μέτρων στέκει πάνω σε μία  βάση. Απεικονίζει 6  μορφές Σουλιωτισσών. Πιασμένες χέρι-χέρι, οι γυναικείες μορφές μεγεθύνονται κλιμακωτά και στην άκρη του γκρεμού γιγαντώνονται, θέλοντας έτσι να δοθεί ο συμβολισμός της θυσίας των γυναικών αυτών και της αγάπης που έτρεφαν για την ελευθερία, σε σημείο να θυσιάσουν τους εαυτούς τους, αλλά και τα παιδιά τους.

Μήπως ετοιμαζόμαστε , ως χώρα πια, να σύρουμε τον ίδιο χορό, να πέσουμε στον δικό μας γκρεμό;

Τις ” συνθήκες” (Μνημόνια) τις εχουμε υπογράψει.

Οι συνθήκες υπάρχουν…

Γιώργος Μολύβης