Υπάρχει μία τάση τελευταία, ειδικά στο διαδίκτυο, όπου «ότι» να κοτσάρουμε κι ένα κόμμα, γίνεται έτσι πιο επίσημο, πιο σοβαροφανές. Αποκτά μια μεγαλοπρέπεια, μια σημασία κρυφή στους αμύητους, μια δήθεν γνώση της τυπικής γραφής της γλώσσας.

Είναι τέτοιος ο βαθμός διείσδυσης του ό,τι στα κείμενα που το ταπεινό ότι απειλείται με εξαφάνιση.

Ό,τι να ’ναι γενικώς.

Στην πραγματικότητα σχεδόν όλα τα «ότι» είναι «ότι», χωρίς κόμμα και λοιπούς σημαιοστολισμούς.

Ο πιο εύκολος διαχωρισμός, είναι ο εξής ταπεινός και καθόλου δυσερμήνευτος:
Γενικά χρησιμοποιούμε το ότι (συνήθως σαν “πως”) εκτός κι αν αυτό που λέμε, υποδηλώνει το “οτιδήποτε”.
Αν δηλαδή χρησιμοποιείτε ένα “ότι” σε μία πρότασή σας και το μεταφράζετε ως “οτιδήποτε”, τότε χρησιμοποιήστε το ό,τι με το κόμμα.

Συνοψίζουμε:
Με κόμμα = “οτιδήποτε”
Χωρίς κόμμα = “πως”
Ας δούμε και λίγα παραδείγματα για να εμπεδώσουμε τη διαφορά του ό,τι με το ότι:

-Θέλω να ξέρω (γνωρίζω, υποθέτω, θεωρώ) ότι θα με υποστηρίξεις.

-Θέλω να ξέρω ό,τι γνωρίζεις για την υπόθεση.

Γραμματική: Και οι δύο λέξεις εισάγουν δευτερεύουσες προτάσεις, ο μεν σύνδεσμος ότι εισάγει ειδικές (δηλαδή προτάσεις που συμπληρώνουν ρήματα που σημαίνουν «λέω, αναφέρω, θεωρώ, πιστεύω» κ.ά.) και η αναφορική αντωνυμία ό,τι εισάγει αναφορικές (χωρίς συγκεκριμένα εισαγωγικά ρήματα, με μεγάλη ποικιλία ωστόσο).

Σε περίπτωση που για λόγους βιολογικούς, ιδεολογικούς ή άλλους σας είναι δύσκολο  να διακρίνετε τη διαφορά μεταξύ των δύο, να έχετε υπόψη σας ότι το ειδικό ότι μπορεί κάλλιστα να αντικατασταθεί με τον ειδικό σύνδεσμο πως (π.χ. Θέλω να ξέρω πως θα με υποστηρίξεις), ενώ το αναφορικό ό,τι μπορεί να αντικατασταθεί από τη φράση «αυτό το οποίο» (π.χ. Θέλω να ξέρω αυτό το οποίο γνωρίζεις για την υπόθεση).

Η λέξη οποίο παραπέμπει άμεσα στην αναφορική σημασία του ό,τι (να μην ξεχνάμε το κόμμα μετά το ό, χρησιμοποιείται άλλωστε γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, για να διακρίνει τα δύο ομόηχα).

Το κόμμα δεν είναι απαραίτητο στη λέξη οτιδήποτε, καθώς εκεί δεν υπάρχει περίπτωση σύγχυσης μεταξύ των δύο, αυτή η λέξη εισάγει πάντα αναφορικές προτάσεις.

Καλό είναι λοιπόν να μην χρησιμοποιούμε το ό,τι για κάθε νόσο και …αστοχία. Τζάμπα είναι βέβαια, αλλά ας επιδείξουμε μια αυτοσυγκράτηση.