Η διάσημη φωτογραφία του κέντρου των Αθηνών από τα Χριστούγεννα του 1960 δεν ξυπνά μόνο νοσταλγίες σε όσους έζησαν τα ΄60ς, αλλά κυρίως δίνει το μήνυμα πάλης κόντρα στις όποιες αντιξοότητες.

Ίσως αυτό που έλειψε (και καλώς έλειψε) είναι ότι δεν το τερματίσαμε, όπως τότε. Μετά τον πόλεμο και τον αδελφοκτόνο εμφύλιο, το 1960 υπήρχε μια αισιοδοξία στις πλατιές μάζες ότι η ζωή θα γίνει καλύτερη. Τώρα όπως δείχνουν όλες οι έρευνες μόνο απαισιοδοξία και σκεπτικισμός υπάρχει.

Φτώχεια υπήρχε και τότε, μετανάστευση επίσης. Εσωτερική προς τα αστικά κέντρα, εξωτερική προς τις φάμπρικες της Ευρώπης,αλλά και προς ΗΠΑ, Καναδά, Αυστραλία.

Διαπλεκόμενα συμφέροντα υπήρχαν ομοίως, ξένη επέμβαση στα εσωτερικά μας στο φόρτε της, όμως η προοπτική μιας κοινωνίας με Δημοκρατία, ατομικές ελευθερίες, κοινωνική κινητικότητα και δουλειές για όλους σκόρπιζε αισιοδοξία σε ένα καθημαγμένο λαό.

Η εποχή εκείνη οδήγησε παρά τις τρομερές δυσκολίες το γιο και σπανιότερα την κόρη του αγρότη ή εργάτη στην κορυφή της κοινωνικής πυραμίδας. Τα τωρινά παραδείγματα είναι ελάχιστα, δείγμα μιας κοινωνίας “καστών”, μιας κατάστασης σχετικής “γκετοποίησης”, όπου οι ανισότητες  όχι απλά αναπαράγονται, αλλά οξύνονται.

Συνηθίζουμε να περιμένουμε την “αλλαγή” από τις πολιτικές δυνάμεις. Όμως κι αυτές σε τελική ανάλυση απλά αντανακλούν τις αντιφάσεις και τις αντιθέσεις των συντεχνιών και λοιπών επαγγελματικών ομάδων και ομαδοποιήσεων.

Οι πραγματικές αλλαγές όμως συντελούνται βαθμιαία και πάντα “από τα κάτω”.

Ας αναλάβει ο καθένας το κομμάτι της ευθύνης που του αναλογεί. Και τότε ίσως όλα γίνουν καλύτερα.

Καλά Χριστούγεννα, με υγεία και αυτογνωσία!