Η ταινία «Ο Σουηδός Σύνδεσμος» (The Swedish Connection) έχει χάλια μετάφραση στα ελληνικά (ο σουηδικός σύνδεσμος ή ο ο σουηδικός δεσμός θα ήταν προτιμότερος τίτλος” αλλά είναι μια εξαιρετική αληθινή ιστορία.

Βασίζεται στην πραγματική ιστορία του Gösta Engzell, ο οποίος ήταν ένας χαμηλόβαθμος Σουηδός γραφειοκράτης, επικεφαλής του νομικού τμήματος του Υπουργείου Εξωτερικών της Σουηδίας κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, με γραφείο στα υπόγεια, εκεί που είναι η θέα.

Ο Engzell χρησιμοποίησε τη θέση του για να εκδώσει θεωρήσεις (βίζες) και έγγραφα, βοηθώντας στην απόδραση 30.000 έως 40.000 Εβραίων από τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Μαζί με την ομάδα του, εντόπισε “παραθυράκια” στο νόμο για να προσφέρει άσυλο σε καταδιωκόμενους, αμφισβητώντας στην πράξη και με σταθερές ενέργειες την αυστηρή ουδετερότητα που είχε προκρίνει η τότε σουηδική κυβέρνηση.

Σε κάποιο βαθμό “ξεπλένει” τους Σουηδούς, που είχαν γίνει ορντινάτσες των Ναζί, τους παρείχαν ό,τι ήθελαν χωρίς αντιρρήσεις για να αποφύγουν την κατοχή. Βεβαίως η θέση τους ανάμεσα στη Νορβηγία και την Φινλανδία και βόρεια της Δανίας δεν προσέφερε κάτι στρατηγικό στους Γερμανούς και για αυτό τους άφησαν να το παίζουν “ουδέτεροι”, ενώ στην πράξη υπήρξαν συνεργάτες.

Mετά τον πόλεμο ο Gösta Engzell υπηρέτησε ως πρέσβης της Σουηδίας στην Πολωνία και τη Φινλανδία, ενώ απεβίωσε το 1997 σε ηλικία 100 ετών. Δε μίλησε ποτέ για τη δράση του, δεν επεδίωξε την όποια εξαργύρωση της.

Η ταινία είναι ένα έπος θάρρους ασήμαντων καθημερινών ανθρώπων της διοίκησης, όταν ένας άνθρωπος της γραφειοκρατίας μετατράπηκε σε αφανή ήρωα πολέμου χρησιμοποιώντας μόνο τα κενά των νόμων, το μυαλό του και κυρίως την αποστολή του να σώσει χιλιάδες ανθρώπους από την διεστραμμένη “τελική λύση” του Άιχμαν.

Στην ταινία αναφέρεται και η πιθανότητα εβραϊκής καταγωγής του Χίτλερ κατά το 1/16 χωρίς ωστόσο αυτό να έχει αποδειχτεί επιστημονικά μέσω DNA και ιστορικής έρευνας. Η σχετική παραφιλολογία ξεκινά από το γεγονός πως ο πατέρας του Χίτλερ ήταν εξώγαμο τέκνο.

Οι γελοίοι Νόμοι της Νυρεμβέργης, που θεσπίστηκαν το 1935, χρησιμοποίησαν μια αυστηρή και εντελώς ψευδοεπιστημονική) ταξινόμηση βάσει των παππούδων και των γιαγιάδων για να ορίσουν ποιος θεωρούνταν Εβραίος, «Μιξογενής» (Mischling) ή Γερμανός.

Και εκεί πάτησε ο Σουηδός ήρωας του ΥΠΕΞ της Σουηδίας για να σώσει ζωές. Το φιλμ παρουσιάζει με ρεαλισμό τα power games εντός των Υπουργείων της εποχής, τη δύναμη του λογοκριμένου Τύπου, τα άγχη των ανθρώπων που έχουν θέση εξουσίας, την αγάπη τους για την καρέκλα ακόμη κι όταν διακυβεύονταν ανθρώπινες ζωές.

Αν μη τι άλλο αξίζει να το δείτε!

(Επιπλέον προτάσεις μας για πρόσφατες ταινίες εδώ και εδώ )